135 lat temu Bródno zmieniło się na zawsze | | targowek.info

135 lat temu Bródno zmieniło się na zawsze

Zbliża się okrągła rocznica wydarzenia, które na dobre zmieniło naszą okolicę w miasto. 135 lat temu uruchomiono Kolej Nadwiślańską, czyli tory które oddzielają nas od Pragi. Z tej okazji w sobotę organizowany jest darmowy spacer po kolejarskich zabytkach Bródna. 

 

Kolej skutecznie oddziela nas od reszty Warszawy: jadąc do centrum samochodem tory możemy pokonać tylko przy Radzymińskiej, na rondzie Żaba i Trasą Toruńską. Ale 135 lat temu nikt nie myślał o korkach, ważniejsze było strategiczne znaczenie inwestycji. Kolej Nadwiślańska łączyła nadgraniczną wtedy Mławę przez Warszawę, Lublin, Chełm z Kowlem na Wołyniu. Jednym z jej zadań była w razie wojny szybka dostawa broni i żywności na front.

475 kilometrów torów położono w rekordowym tempie trzech lat. 24 lipca 1877 zakończono prace budowlane, a uroczyste oddanie do użytku nastąpiło 17 sierpnia i na Bródnie nic nie było już takie jak dawniej.

Po naszej stronie torów zaczęło powstawać Nowe Bródno. To tutaj stanął największy wtedy dworzec na tej linii w Warszawie o nazwie Warszawa-Praga. Dziś już nie istnieje (zburzony prawdopodobnie w czasie I Wojny Światowej), ale przez pierwsze lata był dumą mieszkańców. Wszędzie wokół zaczęły powstawać warsztaty obsługujące kolej i domy jej pracowników, później także szkoła kolejowa. Przez długie lata kolejarze byli najważniejszą i bardzo szanowaną grupą społeczną na Bródnie.

 

Dworzec Warszawa-Praga na Bródnie / źródło J. Kasprzycki „Korzenie miasta” tom III za www.warszawa1939.pl
Dworzec Warszawa – Praga prawdpodobnie w latach 80-tych XIX wieku / źródło: „Warszawa Przedwczorajsza” za www.warszawa1939.pl

Niewiele, ale jednak trochę, przetrwało z kolejowego Bródna do naszych czasów. Stare budynki można jeszcze znaleźć między Odrowąża i Wysockiego a torami. Ale nie musicie szukać ich sami. Z okazji rocznicy otwarcia Kolei Nadwiślańskiej w sobotę odbędzie się spacer FOPA (Forum Obywatelskiego Piękna Architektura dla Warszawy) po Bródnie.

Będzie można zobaczyć cenne budynki i obiekty warsztatów kolei nadwiślańskiej z końca XIX w. zaprojektowane w charakterystycznym stylu tej kolei, budynki Ostbahnu z okresu okupacji, a także socrealistyczne osiedle mieszkaniowe z lat 50.

Prowadzący zwrócą uwagę na nieliczne ocalałe zabytki techniki kolejowej oraz ślady zburzonej kilka lat temu Parowozowni Warszawa – Praga, zaprzepaszczonej szansy polskiego muzealnictwa kolejowego – czytamy w zaproszeniu.

Na spacer zapraszają Dom Spotkań z Historią, Szkoła Wyższa Collegium Civitas i Stowarzyszenie Zespół Opiekunów Kulturowego Dziedzictwa Warszawy „ZOK”. Prowadzący – Stefan Fuglewicz, Andrzej Skalimowski i Zbigniew Tucholski.

Spacer rozpocznie się na skrzyżowaniu ulic Pożarowej i Odrowąża w sobotę  o godzinie 12.00. Trasa około 3 km, czas około 3 godzin.

Ocalały budynek kolejarski przy ul. Palestyńskiej / fot. Dom Spotkań z Historią
Warsztaty Kolejowe
Ogromne hale naprawcze i magazyny Warsztatów Kolejowych przed wojną mieściły się między torami a ul. Oliwską / rys. Zygmunt Kupniewski
Stacja Warszawa Praga / rys. Zygmunt Kupniewski

Zobaczcie rysunki przedwojennego Bródna autorstwa pana Zygmunta Kupniewskiego

2 komentarzy na temat “135 lat temu Bródno zmieniło się na zawsze

  • 6 lipca 2012 o godz. 09:49

    Nie wiem kto jest odpowiedzialny za zburzenie Parowozowni Praga, ale powinni tego osobnika zakopać w tym miejscu !

  • 27 października 2013 o godz. 20:44

    Zakopać ..? powiesić za ja… a na jakimś ocalałym słupie
    i nie tylko tego ,,od parowozowni ,
    ale i innych co w pogoni za kasą (czyt. łapówką) ,
    gotowi są wszystko zburzyć co z przed 40 laty wybudowano !!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.