Powstanie Warszawskie na Targówku. PamiętajMY!

8
Share

Powstanie Warszawskie 1944 roku wybuchło po obu stronach Wisły. Po lewej stronie trwało 63 dni i zakończyło się zagładą naszego miasta. Po prawej walki trwały znacznie krócej.

 

Wiele osób ciągle nie wie, że 1 sierpnia 1944 roku powstanie w Warszawie wybuchło także po prawej stronie Wisły – na Pradze i Targówku. Nasza dzielnica była częścią Obwodu VI Praga Armii Krajowej.

Skazane z góry na porażkę walki trwały u nas tylko kilka dni. Głównie dlatego, że Praga, Targówek i Bródno, otoczone torami kolejowymi i będące praktycznie na pierwszej linii frontu (radziecka Armia Czerwona była już na przedmieściach prawobrzeżnej Warszawy), zostały już pod koniec lipca 1944 r. bardzo silnie obsadzone przez niemieckie wojska.

Powstańcze miejsca na Bródnie, Targówku i Zaciszu

Zamieszczaliśmy już na targowek.info spis powstańczych miejsc w naszej dzielnicy, ale przecież co roku mamy nowych mieszkańców. Przypominamy więc najważniejsze miejsca pamięci związane z wydarzeniami z sierpnia 1944 roku.

„Reduta Bródnowska”

Róg ul. Wysockiego i Bartniczej. To w tej okolicy 1 sierpnia 1944 roku Powstańcy stoczyli najcięższe walki w dzielnicy. Można o nich przeczytać w wydanej kilka lat temu publikacji „Na Targówku kamienie mówią”:

Na godzinę „W” udało się zmobilizować około 580 żołnierzy. W pierwszych potyczkach Powstańcy zdobyli pewną ilość broni. Ważnym osiągnięciem było zajęcie Szkoły Powszechnej przy ul. Białołęckiej 36 i wybudowanie ulicznej barykady, hamującej przejazd jednostek wroga. Po zaciętych walkach opanowano parowozownię przy ul. Kiejstuta oraz budynki stacji kolejowej Warszawa – Praga, jednak nie udało się ich utrzymać. (…)

Pluton poniósł ciężkie straty. Nie powiódł się również atak na bunkry broniące wejścia do koszar na Golędzinowie. Wycofujący się Powstańcy dostali się w ogień niemieckiego pociągu pancernego. Wobec druzgocącej przewagi nieprzyjaciela i dużych strat, które wyniosły około 20%, 2 sierpnia oddziały I Rejonu wycofały się w kierunku Śliwic, Pelcowizny, Cmentarza Bródnowskiego i Targówka. Tam, zgodnie z rozkazem dowódcy przeszły do konspiracji, pozostając w pogotowiu bojowym.

"Reduta Bródnowska" /fot. targowek.info
Głaz upamiętniający „Redutę Bródnowską” /fot. targowek.info

 

ul. Piotra Wysockiego róg Bartniczej, Zespół Szkół nr 41

Tablica na ścianie budynku szkoły upamiętniająca akcje powstańcze żołnierzy 632. i 641. Zgrupowania Obwodu AK Praga. Tablicę odsłonięto w 50. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.

Tablica pamiątkowa przy ul. Wysockiego /fot. targowek.info
Tablica pamiątkowa przy ul. Wysockiego /fot. targowek.info

 

ul. Piotra Wysockiego przy Trasie Toruńskiej

Monolit z piaskowca przy wiadukcie upamiętniający miejsce rozstrzelania dziewięciu Polaków.

 

ul. św. Wincentego 44

Płyta pamiątkowa na ścianie budynku w miejscu rozstrzelania przez Niemców siedemnastu Polaków.

 

Rondo Żaba

Kamień-pomnik upamiętniający podporucznika Jana Wójcika ps. „Znicz” został odsłonięty 2 października 2014 r., w rocznicę zakończenia Powstania Warszawskiego. 

1 sierpnia 1944 r., ppor. Jan Wójcik, dowódca plutonu w zgrupowaniu „Rokity” AK, dowodził atakiem na niemieckie koszary przy ul. 11 Listopada na Pradze. Krótkie natarcie, które rozpoczęło się właśnie w okolicach dzisiejszego ronda Żaba, zakończyło się masakrą kiepsko uzbrojonych i słabo wyszkolonych powstańców. Zginął m.in. sam „Znicz”, przeszyty serią z karabinu maszynowego.

pomnik powstanie warszawa
Odsłonięcie pomnika Jana Wójcika „Znicza” na rondzie Żaba / fot. UD Targówek

 

ul. św. Wincentego róg Oszmiańskiej

Symboliczna mogiła Powstańców rozstrzelanych w 1 sierpnia 1944 roku.

 

ul. Tykocińska 27/35, kościół p.w. Chrystusa Króla

Tablica pamiątkowa wewnątrz kościoła poświęcona żołnierzom Armii Krajowej II Rejonu Targówek Obwodu VI AK Praga.

 

ul. Tykocińska 32/34, budynek Przychodni Zdrowia

W czasie Powstania Warszawskiego mieścił się punkt sanitarny II Rejonu Obwodu VI AK Praga.

 

ul. Spytka z Melsztyna przy Kraśnickiej

Tablica upamiętniająca 10 mieszkańców Targówka Fabrycznego zamordowanych tu przez Niemców 1 sierpnia.

Miejsce pamięci przy ul. Spytka z Melsztyna / fot. targowek.info
Miejsce pamięci przy ul. Spytka z Melsztyna / fot. targowek.info

 

ul . Księcia Ziemowita 42

Tablica pamiątkowa w miejscu rozstrzelania 1 sierpnia 1944 roku trzydziestu jeden Powstańców.

 

ul. Odrowąża przy Cmentarzu Żydowskim

Monolit z piaskowca upamiętniający miejsce rozstrzelania w okresie 23-27 sierpnia 1944 roku czterdziestu Polaków.

 

Dom przy ul. Pospolitej

Tablica upamiętniająca konspiracyjne nauczanie w prywatnym domu na Zaciszu.

Tablica na domu przy ul. Pospolitej / fot. targowek.info
Tablica na domu przy ul. Pospolitej / fot. targowek.info

 

zdjęcie na górze: Nie są znane żadne zdjęcia z Powstania Warszawskiego na Targówku. Powyższe zdjęcie żołnierzy Obwodu VI AK zrobiono niedaleko nas, na ul. Białostockiej na Pradze

 

Zobacz też: Godzina W. Tak Targówek uczcił rocznicę Powstania 

 

8
0
Co myślisz na ten temat? Napisz swój komentarzx
()
x